Sanayi üretimi Haziran'da yatay seyretti: Savunma sanayisi destek verdi

Gedik Yatırım’ın değerlendirmesine göre, Türkiye’de sanayi üretimi haziran ayında aylık bazda yüzde 0,1 artarken, yıllık bazda yüzde 1,4 daraldı.

Raporda, Nisan-Mayıs-Haziran döneminde yaşanan sert dalgalanmaların sanayinin temel eğiliminin okunmasını zorlaştırdığı belirtildi.

TÜİK verilerine dayanan değerlendirmede, mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretiminin haziranda yüzde 0,1 yükseldiği, nisan ayında yüzde 3,8 artan üretimin mayısta ise yüzde 3 gerilediği hatırlatıldı. Takvim etkisinden arındırılmış yıllık sanayi üretimi ise yüzde 1,4 düşüş gösterdi.

Gedik Yatırım, hazirandaki sınırlı aylık artışın önemli bölümünün savunma sanayisinin de yer aldığı “diğer ulaşım araçları” kalemindeki sert yükselişten kaynaklandığına dikkat çekti. Bu sektörde üretim haziranda aylık yüzde 50,2 artarken, yıllık bazda yüzde 5,2 geriledi.

Raporda, savunma sanayisi üretimi dışarıda bırakıldığında sanayi üretiminin aylık bazda yüzde 1,5’in üzerinde daralma göstereceği belirtildi. Sermaye malı imalatında da yüksek oynaklık görüldüğüne işaret edilirken, nisan ayında yüzde 12,3 artan üretimin mayısta yüzde 12,7 gerilediği, haziranda ise yüzde 5,1 yükseldiği kaydedildi.

Gedik Yatırım değerlendirmesinde, bu hareketlerin sanayi üretimindeki değişimlerin önemli ölçüde yatırım malları ve savunma sanayisi kaynaklı proje ve baz etkilerine bağlı olduğunu gösterdiği ifade edildi. Çekirdek imalat sanayisinde ise daha yatay bir görünümün hâkim olduğu vurgulandı.

Takvim etkisinden arındırılmış yıllık verilere göre haziranda kimyasal madde imalatı yüzde 4,4, gıda ürünleri yüzde 2,8, ana metal sanayi yüzde 5,9 ve motorlu kara taşıtları yüzde 2,2 büyüdü. Enerji üretimi yüzde 2,1, tekstil ürünleri imalatı ise yüzde 1 arttı.

Buna karşılık makine ve teçhizat imalatında yüzde 6,9, giyim eşyası imalatında yüzde 15,4, metal eşya sanayinde yüzde 6,1, plastik-kauçuk ürünleri imalatında yüzde 3,9 ve madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,7 yıllık daralma görüldü.

İmalat sanayinin tamamında yıllık daralma yüzde 1,5 olurken, zayıflığın özellikle sermaye malı imalatından kaynaklandığı belirtildi. Sermaye malı imalatı yıllık bazda yüzde 4,7 gerilerken, ara malı imalatı yüzde 0,4 arttı.

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış aylık değişimlerde metal eşya sanayi yüzde 9,3, giyim eşyası yüzde 7,8 ve elektrikli teçhizat imalatı yüzde 5,9 geriledi.

Buna karşılık motorlu kara taşıtları imalatı yüzde 4,6, gıda ürünleri imalatı yüzde 2,9 ve sermaye malı imalatı yüzde 5,1 artış gösterdi.

Gedik Yatırım, 2025 başından bu yana kümülatif görünümde üretimdeki olumlu seyrin daha çok yatırım ve enerji odaklı sektörlerde yoğunlaştığını, tüketim mallarına dayalı üretim kalemlerinde ise kırılganlığın sürdüğünü belirtti.

Raporda, sanayi üretiminin ekonomik büyümeye katkı vermeyi sürdürdüğü ancak ivmenin dengeli olmadığı değerlendirmesi yapıldı. Önümüzdeki dönemde kredi koşullarında yaşanabilecek olası gevşemenin üretimi destekleyebileceği belirtilirken, küresel talepteki belirsizlikler, jeopolitik gelişmeler, ihracat pazarlarındaki zayıf görünüm ve yüksek finansman maliyetlerinin sanayi üretimi açısından aşağı yönlü risk oluşturmayı sürdürebileceği ifade edildi.

İmalat PMI verilerine de dikkat çekilen raporda, endeksin uzun süredir 50 eşik seviyesinin altında bulunduğu belirtildi. PMI, haziranda 47,1'e geriledikten sonra temmuzda 47,7'ye yükseldi. Temmuz ayında elektrik tüketimi yıllık bazda yüzde 1,08 azalırken aylık bazda yüzde 17,62 arttı.

Gedik Yatırım, elektrik tüketimi, imalat PMI ve diğer öncü göstergelerin sanayi üretiminin önümüzdeki dönemde aylık bazda sınırlı büyüme gösterebileceğine işaret ettiğini değerlendirdi.